แบตเตอรี่นาฬิกา IC-7300

ICOM IC-7300 ซื้อมาเมื่อ ตุลาคม 2567  ครบ 2 ปีแล้ว การใช้งานส่วนใหญ่จะใช้ช่วงเช้า 3 ชม แล้วก็ปิดเครื่องยาว ไปจนเช้า อีกวันหนึ่ง แบตเตอรี่นาฬิกา เริ่มออกอาการ จ่ายไฟได้น้อยลง


ทดลองเปิดเครื่อง 1 ชม จากนั้นปิดเครื่อง แบตเตอรี่ backup นาฬิกา อยู่ได้ประมาณ 7-8 ชั่วโมง

ทดลองจ่ายไฟเข้าเครื่อง แต่ไม่เปิดเครื่อง เป็นเวลา 6 ชั่วโมง หยุดจ่ายไฟ 20.00 น. เปิดเครื่องมาดูเวลา 10.00 น.รวม 14 ชั่วโมง นาฬิกาจึงหยุดเดิน

IC-7300/M/S SCHEMATIC DIAGRAMS  battery backup อยู่หน้า 8 
IC-7300 Service Manual ตำแหน่ง battery บน PCB หน้า 6  Layout หน้า 53 วงจร หน้า 64
IC-7300 Service Manual addendum 

วงจร


Layout


ตำแหน่งของจริง

Battery ML414H ขนาด 3 Volt ชาร์จได้ ความจุ 1mAh  มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 4.8 มม. และหนา 1.4 มม. เปิดเครื่องมาดูแล้ว มันเล็กมาก แถมยังบัดกรีเข้ากับลายวงจร เป็นแนวยาว การถอดแบตเตอรี่ออก ต้องใจเย็น ไม่งัดแบตเตอรี่ออก ก่อนที่ตะกั่วจะละลาย

แก้ปัญหาเบื้องต้น โดยการใช้ Software ตั้งเวลา ผ่านสายUSB ที่เชื่อมระหว่างวิทยุ และ คอมพิวเตอร์ ทุกครั้งที่เปิดเครื่องวิทยุ
ICOM Time adjustment software / วิธีใช้งาน 
ST-4003W Time Adjustment Software 
Set 7300 Clock 

หากจะต้อง เปลี่ยน Battery มีหลายแนวทาง
IC-7300 バックアップ電池交換 ถอดเปลี่ยน Battery ML414H เหมือนเดิม
IC-7300 時計がリセット 修理完了編  ถอดเปลี่ยน Battery ML414H เหมือนเดิม
IC-7300 バックアップ電池 スーパーキャパシタを追加  ขนาน Capacitor เข้ากับ Battery ML414H
Removal / replacement of the dead 'clock backup' ใช้ Capacitor แทน Battery
IC-7300の時計  ใช้ Capacitor แทน Battery
IC-7300時計用電池の改造 ใช้ Capacitor แทน Battery
IC-7300時計用バッテリーを電気二重層コンデンサへ交換 ใช้ Capacitor แทน Battery บอกเทคนิคการถอด ML414H
7300 Clock Battery Modification  ใช้ CR2032 แทน
IC-7300の内蔵バッテリーの改造 ใช้ CR2032 แทน
IC-7300 Memory battery replacement ใช้ CR2032 แทน
Icom IC-7300 Clock Repair ใช้ CR2032 แทน
IC-7300 – Tausch der Backup-Batterie ใช้ ML2032 ชาร์จได้ แทน
IC-7300の時計用電池を交換してみた  ใช้ ML2020 ชาร์จได้ แทน
IC-7300 battery change ใช้ ML1220 แทน ถอดไม่ดี ลายปริ้นลอก
Icom IC-7300 Battery Replacement ใช้ ML1220 แทน บอกเทคนิคการถอด ML414H
Sustitución de la batería de un ICOM IC-7300 ถอด battery ด้วยลมร้อน
Icom IC-7300 🛠 Real-Time Clock Backup Clock Mod  เพิ่มตะกั่วก่อน เป่าลมร้อน 
Icom IC7610 Real time clock battery Replacement, without removing the original battery  
ICOM 7610 - Clock Battery fix  เทคนิคการถอด บิดขั้วบวกออกมาก่อน

IC-7300 dead clock battery issue fixed ใช้ powersupply ตัวเล็ก จ่ายไฟให้เครื่องตลอด


ตารางเปรียบเทียบข้อมูล ขนาด (Diameter), ความจุ (Capacity) และแรงดันไฟฟ้า (Voltage)
รหัสแบตเตอรี่ประเภท (Type)เส้นผ่านศูนย์กลาง (Diameter)ความหนา (Height)ความจุ (Capacity)แรงดันไฟฟ้า (Voltage)
ML414Hชาร์จได้ (Lithium)4.8 มม.1.4 มม.1.0 mAh3.0 V (ชาร์จเต็ม 3.1V)
ML1220ชาร์จได้ (LiMnO₂)12.5 มม.2.0 มม.17 mAh3.0 V
ML2020ชาร์จได้ (LiMnO₂)20.0 มม.2.0 มม.45 mAh3.0 V
ML2032ชาร์จได้ (LiMnO₂)20.0 มม.3.2 มม.65 mAh3.0 V
CR2032ชาร์จไม่ได้ (LiMnO₂)20.0 มม.3.2 มม.220 - 240 mAh3.0 V

ข้อสังเกตที่สำคัญ

  • วิธีอ่านรหัสขนาด: ตัวเลข 4 หลักในชื่อรุ่นจะบอกขนาด เช่น 2032 หมายถึง กว้าง 20 มม. และหนา 3.2 มม. (ยกเว้นรุ่นจิ๋วอย่าง ML414H ที่เป็นรหัสเฉพาะตัว)


แก้ปัญหาแบบพื้นฐาน ไม่ต้องแกะเครื่อง IC-7300 ออกมาทำอะไร
ติดตั้งโปรแกรม Time adjustment software  


เชื่อมสายUSBจาก IC-7300 เข้าคอมพิวเตอร์ ผ่าน USB Isolator เพื่อแยก ไฟสัญญาณ และ Ground ออกจากกัน ป้องกัน Ground Loop


ต้องติดตั้ง USB Driver ของ IC-7300 ด้วย download และ unzip


คลิกขวา และ Update driver





คอมพิวเตอร์ เชื่อมกับ IC-7300 ได้เรียบร้อย ผ่าน COM Port


กลับไปคลิก Reload ที่โปรแกรม Time Adjustment Software 


คลิก Run นาฬิกาที่ IC-7300 ได้รับการ ปรับเวลา เรียบร้อย เพื่อความสดวก ให้คลิกสร้าง Create Shotcut ไว้บน Desktop ของคอมพิวเตอร์  


วิธีถัดไป ใช้ IC-7300 ไป 3-5 ปี แบตเตอรี่เสื่อมมาก ชาร์จไม่เข้า ไม่มีไฟออก ยังไม่อยากถอดแบตเตอรี่
IC-7300 バックアップ電池 スーパーキャパシタを追加  JA1XAC  /  JA4JOE  ใช้ Super Capacitor ขนาด 1Farad 5.5v ชนิด Type V  ต่อขนานไปกับ แบตเตอรี่



ปัญหาคือ Super Capacitor จะชาร์จผ่าน R382 ค่า 3.3K กว่าจะชาร์จเต็ม ช้ามาก  ถ้าเต็มแล้วจะจ่ายไฟได้ 7 วัน 

(JA4JOE comment)
The impedance of the degraded lithium manganese dioxide secondary battery is unknown, but the discharge time may be short because current flows into the battery.

Ideally, it would be better to remove the battery and change the 3.3kΩ resistor to about 100Ω.


เนื่องจากยังคงมีตัวต้านทานขนาด 3.3kΩ ต่ออนุกรมอยู่กับแบตเตอรี่แบบชาร์จไฟได้ การชาร์จจึงเป็นไปอย่างช้าๆ หลังจากชาร์จไปประมาณ 4-5 ชั่วโมง แรงดันไฟฟ้าก็ขึ้นไปถึงระดับประมาณ 2.5V และนาฬิกา RTC ก็เริ่มทำงานได้แม้จะปิดเครื่องไปแล้ว ผมจึงปิดเครื่องพักไว้ในวันนั้น

เช้าวันรุ่งขึ้น (วันอาทิตย์) เมื่อเปิดเครื่อง นาฬิกาไม่ได้รีเซ็ตค่าใหม่ ผมจึงพยายามไม่ปิดไฟเลี้ยงเครื่องในวันนั้น
ผมคอยตรวจสอบนาฬิกาทุกครั้งที่เปิดเครื่อง แต่มันก็ไม่เคยรีเซ็ตค่าเลย ไม่แน่ใจว่ามันจะประคองสถานะนี้ไปได้นานแค่ไหน ไว้จะมาอัปเดตให้ทราบภายหลังครับ

เพิ่มเติมเมื่อ 2021/04/07 21:46:
ผมปิดเครื่องทิ้งไว้ประมาณสองวันแล้วเพิ่งเปิดเครื่องดู ปรากฏว่านาฬิการีเซ็ตค่ากลับไปเป็นค่าเริ่มต้นเรียบร้อยแล้ว (orz)

เพิ่มเติมเมื่อ 2021/04/09 23:18:
นาฬิกาไม่รีเซ็ตค่าเมื่อเปิดเครื่องในแต่ละวัน ดูเหมือนว่าไฟจะเลี้ยงระบบได้ตลอดทั้งวัน
ตอนนี้ยังไม่มีปัญหาอะไร ผมเลยลองใช้วิธีลัดวงจร (short-circuit) ตัวต้านทาน 3.3kΩ เพื่อช่วยให้ชาร์จไฟได้เร็วขึ้น
แรงดันไฟฟ้าพุ่งขึ้นไปที่ประมาณ 2.6V ทันทีหลังจากเปิดเครื่อง แสดงว่าวิธีนี้ช่วยให้ชาร์จเร็วขึ้นได้จริง
จะลองสังเกตอาการในสภาพนี้ไปสักระยะครับ

เพิ่มเติมเมื่อ 2021/04/13 23:28:
หลังจากทิ้งไว้สองวันแล้วเปิดเครื่อง นาฬิกาก็ไม่ได้รีเซ็ตค่า

เพิ่มเติมเมื่อ 2021/04/16 21:34:
หลังจากทิ้งไว้ 3 วันแล้วเปิดเครื่อง นาฬิกาก็ไม่ได้รีเซ็ตค่า 

เพิ่มข้อมูลเมื่อ 2021/04/24 05:47:
หลังจากปล่อยเครื่องทิ้งไว้โดยไม่ใช้งานเป็นเวลา 5 วัน (นับตั้งแต่เวลา 23:00 น. ของวันที่ 19 เม.ย.) แล้วเปิดเครื่องขึ้นมาใหม่ พบว่าเวลาของนาฬิกาไม่ได้ถูกรีเซ็ต

ผมได้เปลี่ยนตัวเก็บประจุแบบ Electric Double-Layer Capacitor และทำการลัดวงจรตัวต้านทานขนาด 3.3kΩ ซึ่งช่วยลดเวลาในการชาร์จไฟและน่าจะช่วยยืดอายุการใช้งานให้นานขึ้นอย่างมาก

ดูเหมือนว่าปัญหาความไม่สะดวกดังกล่าวจะได้รับการแก้ไขเรียบร้อยแล้ว หากมีเหตุการณ์อื่นเกิดขึ้นอีก ผมจะแจ้งให้ทราบต่อไป


อีกแนวทางหนึ่ง ถ้าไม่อยากยุ่งกับ R3.3K  ใช้วิธีต่อตรงจากขาบวกของ Super Capacitor หรือ ต่อผ่าน R100 Ohm ตามเส้นสีเขียว ก็ได้  โดยที่ขาบวก Super Capacitor ไม่ได้เชื่อมเข้ากับ battery    รูปนี้ขยายมาให้เห็นชัดๆ แต่ของจริงเล็กมาก ไม่น่าจะทำได้




วิธีแก้ไขแบบถาวร  ถอด Battery ML414H ออก ดูมีความเป็นไปได้มากที่สุด เพราะBattery มีขนาดใหญ่ พอที่จะใช้หัวแร้งทำงานด้วยได้   แล้วแทนด้วย Battery CR2032 (ชาร์จไม่ได้) แบบเดียวกับที่เป็น Backup BIOS ของคอมพิวเตอร์ โดยต่อผ่าน Diode 1 ตัว




ดัดแปลงรังถ่าน ตาม 7300 Clock Battery Modification  

Diode ถ้าหา Schottky Diode BAT43 แรงดันตกคร่อม 0.3 V ก็จะดี ถ้าหาไม่ได้ก็ใช้ junction silicon Diode 1N4148 แรงดันตกคร่อม 0.7 V แทน

เทคนิคการถอด Battery ML414H  จากญี่ปุ่น JH6JRN  

(1) Apply HOZAN H-728 flux to the battery terminals. This improves solder adhesion.
(2) Add and build up solder on the terminals. Do this for both the positive (+) and negative (-) terminals.
(3) Melt the built-up solder on the negative terminal first (as it takes longer), then melt the positive terminal; while doing so, use the tip of a 30W soldering iron to apply light pressure (very light pressure) to the battery. Repeat this process until the battery begins to move.
(4) Once the battery starts to move after a few repetitions, continue the process in the same manner.
(5) Eventually, one of the terminals will detach from the solder on the circuit board; after that, simply heat the remaining terminal to gently remove the battery.

Using this method, I successfully removed the battery without damaging the circuit board traces.

(1) ทาฟลักซ์ HOZAN H-728 ลงบนขั้วแบตเตอรี่ เพื่อช่วยให้ตะกั่วบัดกรีเกาะติดได้ดียิ่งขึ้น
(2) เติมและพอกตะกั่วบัดกรีเพิ่มลงไปที่ขั้วแบตเตอรี่ โดยทำให้ครบทั้งขั้วบวก (+) และขั้วลบ (-)
(3) เริ่มจากการหลอมละลายตะกั่วที่พอกไว้ตรงขั้วลบก่อน (เนื่องจากใช้เวลามากกว่า) จากนั้นจึงหลอมละลายตะกั่วที่ขั้วบวก ในระหว่างนั้น ให้ใช้ปลายหัวแร้งขนาด 30 วัตต์กดลงบนตัวแบตเตอรี่ด้วยน้ำหนักเบาๆ (เบามาก) ทำซ้ำขั้นตอนนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าแบตเตอรี่จะเริ่มขยับตัวได้
(4) เมื่อแบตเตอรี่เริ่มขยับได้หลังจากทำซ้ำไปไม่กี่ครั้ง ให้ทำตามขั้นตอนเดิมต่อไป
(5) ในที่สุด ขั้วข้างหนึ่งจะหลุดออกจากตะกั่วที่ยึดติดกับแผงวงจร หลังจากนั้นเพียงแค่ให้ความร้อนแก่ขั้วที่เหลือเพื่อดึงแบตเตอรี่ออกมาอย่างเบามือ

ด้วยวิธีนี้ ผมสามารถถอดแบตเตอรี่ออกมาได้สำเร็จโดยไม่ทำให้ลายวงจรบนแผงวงจรเสียหาย

ให้ AI ช่วยแปล
(1) ทาฟลักซ์ (น้ำยาประสานบัดกรี) HOZAN H-728 ที่ขั้วแบตเตอรี่ วิธีนี้จะช่วยให้ตะกั่วบัดกรียึดเกาะได้ดียิ่งขึ้น
(2) เติมและพอกตะกั่วบัดกรีเพิ่มเข้าไปที่ขั้วแบตเตอรี่ โดยให้ทำแบบนี้ทั้งขั้วบวก (+) และขั้วลบ (-)
(3) หลอมละลายตะกั่วที่พอกไว้ตรงขั้วลบก่อน (เนื่องจากขั้วลบจะใช้เวลานานกว่า) จากนั้นจึงหลอมละลายขั้วบวก โดยในระหว่างที่ทำ ให้ใช้ปลายหัวแร้งขนาด 30 วัตต์ กดลงไปที่แบตเตอรี่เบาๆ (เบามากๆ) ทำซ้ำขั้นตอนนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าแบตเตอรี่จะเริ่มขยับ
(4) เมื่อแบตเตอรี่เริ่มขยับหลังจากทำซ้ำไปได้สองสามครั้ง ให้ทำตามขั้นตอนเดิมต่อไปในลักษณะเดียวกัน
(5) ในที่สุด ขั้วใดขั้วหนึ่งจะหลุดออกจากตะกั่วบัดกรีบนแผงวงจร หลังจากนั้นให้จี้ความร้อนไปที่ขั้วที่เหลืออยู่เพื่อค่อยๆ ถอดแบตเตอรี่ออกอย่างนุ่มนวล 

การใช้วิธีนี้ทำให้ฉันสามารถถอดแบตเตอรี่ออกได้สำเร็จโดยไม่ทำให้ลายวงจร (Traces) บนแผ่นปริ้นเสียหายเลย