มาลองสร้างสายอากาศขนาดเล็ก น้ำหนักเบา เคลื่อนย้ายง่าย ใช้งานภาคสนาม สำหรับการติดต่อสื่อสารผ่านดาวเทียม สายอากาศแบบนี้ออกแบบมาสำหรับการใช้งาน 2 ย่านความถี่ (VHF/UHF) บน บูมเดียวกัน เพื่อความสะดวกในการจับถือ และติดตามสัญญาณ จากดาวเทียม
ความถี่ UHF 435.000 MHz กสทช.อนุญาต ให้ใช้เพื่อการรับเท่านั้น ส่งไม่ได้ ความยาว dipole 32.5 cm
ความถี่ VHF 145.900 MHz กสทช กำหนดให้ใช้ เพื่อการติดต่อดาวเทียม ความยาว dipole 98.5 cm
รูปมาจาก
dxzone.com รูปจาก
sa555.blogspot.com เมื่อเทียบกับคนที่ถือ เป็นสายอากาศที่กระทัดรัดดี
สายอากาศนี้ ออกแบบไว้ที่ความถี่ 145.825 MHz และ 436.5 MHz ค่า SWR จากการจำลอง ต่ำกว่า 1.2:1 ทั้งสองย่าน
SM0TGU ได้ลองทำตาม แบบสายอากาศของ G1GEO และได้วัดค่า SWR จากอุปกรณ์จริง ได้ค่า SWR ย่าน UHF ดีกว่า VHF
แบบนี้เขาออกแบบมา
ให้ถอดประกอบได้ ทำแบบ Cross V/H ซะเลย
อุปกรณ์ที่ใช้
ท่อร้อยสายไฟสีขาว ขนาด 1/2 นิ้ว (18) ยาว 1 เมตร ราคา 23 บาท
ท่อร้อยสายไฟสีขาว ขนาด 3/4 นิ้ว (20) ยาว 1 เมตร ราคา 35 บาท
คลิปก้ามปู ขนาด 1/2 นิ้ว (18) 10 ชิ้น ต่อ ถุง ราคา 32 บาท
เทอร์มินอล ขั้วต่อสาย ราคา 15 บาท
ลวดเชื่อม จำนวน 4 เส้น มีขนาด 1.6 mm อยู่แล้ว ขอทดลองใช้ก่อน
ลวดอลูมิเนียม 4mm 1kg (35เมตร) ราคา 216 บาท
ปัญหาที่อาจจะต้องเจอ ความยาวลวดไม่ถึง 100 cm แก้ไขโดยใช้ เทอร์มินอล ขั้วต่อสาย มาต่อส่วนที่ขาด
เทอร์มินอล ขั้วต่อสาย ให้หาอันที่มีขนาดยาว หน่อย
เริ่มต้นด้วยการตัดลวด ตามขนาดที่ M1GEO ออกแบบ แนะนำให้ตัดเหลือไว้นิดหน่อย 2-3 mm แล้วค่อยใช้ตะไบ ตกแต่งให้ได้ขนาดพอดี จากนั้นใช้ปากกา กำหนดตำแหน่งจุดกึงกลาง ของแต่ละ element รวมไปถึงตัวคลิปก้ามปู หนีบท่อด้วย
Driven element ใส่ เทอร์มินอล ขั้วต่อสาย เข้าไป 2 อัน อยู่ห่างจากจุดกึ่งกลาง 0.5 cm
ใช้คีม ช่วยจับคลิปก้ามปู ไม่ให้ขยับ และ ตำแหน่งที่จะวาง element ลงไป
เราต้องเอา element ไปลนไฟให้ร้อน แล้วมาวางลงบนคลิปก้ามปู ใช้คีม 2 ตัว ช่วยในการจับ
เพื่อให้ทำงานได้สะดวก อาจจะวางคลิปก้ามปู ไว้ที่ขอบโต๊ะ หรือตำแหน่งใดก็ได้ ที่เราทำงานได้
Driven element ที่มี เทอร์มินัล ขั้วต่อสาย กดลงไปลึกนิดหน่อย แต่ระวังความร้อนจะทำให้คลิปก้ามปูผิดรูป แล้วค่อยมาตัดลวดตรงกลางออก เพื่อที่จะเชื่อมต่อกับสายนำสัญญาณ เทอร์มินัล ขั้วต่อสายแนะนำให้ใช้ตัวทดลอง มาลนไฟ ตัวจริง เอาไว้ติดทีหลัง
ทำไปจนเกือบเสร็จทุกอันแล้ว คิดได้ว่า ในช่วงทดลอง เราใช้ ยางมัด element ให้ติดกับ คลิปก้ามปู แล้วทดลองใช้ไปก่อน ยกเว้น Driven element
ตอนใช้ลวดลนไฟ แล้วมากดลงบน คลิปก้ามปู ให้ใช้ลวดเศษๆ ที่เหลือมาทำ เทอร์มินัล ขั้วต่อสาย ก็ด้วย ใช้ตัวทดลอง ของจริง ค่อยมาใช้ทีหลัง และติดด้วยกาว
ตำแหน่งวาง element ยาว 92 cm ใช้ความยาวเกือบสุดท่อ 1 เมตร ที่ซื้อมา
Driven element ตรงจุดที่จะต่อเข้ากับ เทอร์มินัล ขั้วต่อสาย ใช้ปากกาขีดตำแหน่งเอาไว้ แล้วตัด element ออกพอที่จะขันน๊อตได้ อีกด้านของ เทอร์มินัล จะใช้ต่่อสายนำสัญญาณ
ตอนนี้ รู้ปัญหา และแนวทางแก้ไข ในการสร้างแล้ว จะเริ่มสร้างตัวจริง ด้วยลวดอลูมิเนียมขนาด 4 mm การดัดและตัด จะทำได้ง่ายกว่า
เนื่องจาก ไม่ได้ใช้ ลวดขนาด 3.2mm แต่ใช้ 4mm จึงต้องมีการปรับแต่งเล็กน้อย
Element เดิมของ M1GEO
ปรับ element 8 driven element UHF ขยับออกห่าง driven element VHF นิดเดียว และลดความยาว ลงเล็กน้อย
SWR และ Gain เดิมของ M1GEO
ปรับใหม่ แตกต่างกันนิดหน่อย
วางลวดด้านข้าง ไม่ได้เพราะลวดใหญ่มาก เปลี่ยนเป็นวางด้านบนแทน
ผู้ขาย จะม้วนลวดเป็นวงกลม เราต้องรีดลวดให้ตรง โดยนำลวดไปวางไว้ระหว่างผ้าหนาๆ ใช้เท้าเหยียบ แล้วดึงลวดหลายๆรอบ
หลังจากทำเป็นร่องได้แล้ว ตอนนำลวดตัวจริงมาใส่ ต้องลนไฟอีกครั้งเพื่อให้ลวดลงได้พอดี
เทอร์มินัล ขั้วต่อสาย ขนาดพอดีกับลวด 4 mm ปลายด้านต่อกับสายนำสัญญาณ จะใช้วิธี ตะใบอลูมิเนียม ออกไป ส่วนหนึ่ง
สกรูก็ตัดปลายออกไปด้วย
ผลที่ได้ สามารถต่อสายนำสัญญาณ เข้าไปได้แล้ว
ตัดปีกของคลิปก้ามปูออก เวลาปรับแต่งสายอากาศ จะได้ทำได้สะดวก
ส่วนปลายของ VHF Moxon ระยะห่าง 15mm ใช้ตะเกียบ เป็นตัวคั่นระยะ
ได้เป็นต้นแบบ ตรง feed point ช่องว่างของ Moxon ไม่ค่อยแข็งแรง ต้องหาทางปรับปรุงให้ดีกว่านี้
SWR ของ VHF ได้ 1.25 วัดโดยยืนขึ้น ใช้แขนของเราจับสายอากาศ ชี้ไปด้านหน้า ได้ความสูงจากพื้น ประมาณ 1.5 เมตร
SWR ของ UHF ได้ 1.03
ปรับปรุงตรง feed point ให้มีความแข็งแรงมากขึ้น ตัดคลิปก้ามปู ออกครึ่งหนึ่ง และตัดขาออกบางส่วน
นำมาต่อกับคลิปก้ามปูตัวหลัก ด้วยกาวอีพรอกซี่ ก็จะมีพื้นที่สำหรับยึดลวด ได้อีกเล็กน้อย ถ้าอยากได้พื้นที่มากกว่านี้ ก็นำคลิปก้ามปูทั้งอันมาติดก็ได้ รอให้กาวแห้ง นำไปทำร่อง สำหรับวางลวด
รูปแบบนี้ จะแข็งแรงขึ้นมากกว่านี้ ถ้าติดกาวอีพรอกซี่ จะเว้นช่องว่างเท่าไรก็ได้ แต่ความยาวโดยรวม 70 cm
