Software ติดตามดาวเทียม มีหลายโปรแกรม Gpredict, , Orbitron , SatPC32, PstRotator, HamRadioDelux สองตัวแรก ใช้ได้ฟรี ที่เคยใช้ก็เป็น Gpredict หน้าที่ของโปรแกรม คือ ติดตามวงโคจร ดาวเทียม แล้วส่งคำสั่งไปให้ Rotor ทำการหมุนทิศทาง ให้สายอากาศตรงกับดาวเทียม รวมไปถึง การควบคุมความถี่ของเครื่องรับวิทยุ ด้วย
Gpredict เป็นโปรแกรมที่เขียนมาเพื่อให้ใช้กับ Linux แต่ก็มี การแปลงให้ใช้งานบน windows ได้ ใช้งานในการติดตามดาวเทียม ได้ดี
เว็บผู้พัฒนา https://oz9aec.dk/gpredict/
ใน GitHub มีถึงเวอร์ชั่น Gpredict 2.5.1 แต่เป็น sourcecode
ใน SourceForge มีถึงเวอร์ชั่น Gpredict 2.3.37 windows
Gpredict User Manual
การติดตั้งบน windows download Gpredict 2.3.37 จาก SourceForge unzip แล้ว copy โฟเดอร์ gpredict-win32-2.3.37 ไปไว้ที่ drive c:\
การใช้งาน ดับเบิลคลิก ไฟล์ gpredict.exe
ตั้งตำแหน่งของสถานีเราให้ถูกต้องก่อน ไปเมนู Edit/Preferences แล้วเลือก Ground Station / Add new / .ใส่รายละเอียด ตรง Location คลิกเลือกที่เขากำหนดมาแล้วก็ได้ เอาใกล้เคียงที่สุด หรือจะใส่ พิกัดเอง ก็สามารถทำได้
ลบสถานีที่ไม่ต้องการออก จากนั้นปิดโปรแกรม แล้วเปิดขึ้นมาใหม่ ก็จะแสดงตำแหน่ง ที่ถูกต้องของเรา
ต่อไปให้ทำการ Update ข้อมูล เกี่ยวกับดาวเทียม คลิกที่ Edit เลือก Update TLE data from network เสร็จแล้ว คลิก Update transponder data
ลองปรับหน้าตา ของ Gpredict คลิกที่ Edit / Preferences คลิกที่ Module คลิกที่ Layout เลือกรูปแบบได้ตามต้องการ ถัดจาก Layout ยังมีการปรับแต่งการแสดงผลอีกหลายอย่าง เมื่อปรับแต่งพอใจแล้ว คลิก OK ตามด้วยปิด เปิด โปรแกรม
ถ้าต้องการให้แสดงเส้นแนวการเคลื่อนที่ ไปที่ Module / Polarview > ติก Show the sky tracks automatic
กรอบสีน้ำเงิน แสดงวันที่ เวลา ที่ดาวเทียมจะขึ้นมาจากขอบฟ้า (AOS) ถ้าดาวเทียมนั้น ขึ้นมาจากขอบฟ้าแล้ว ก็จะแสดงเวลาที่จะลับขอบฟ้า (LOS)
กรอบสีเขียว บอกจำนวนนาที ของ AOS , LOS
มีเมนูสามเหลี่ยมเล็ก ๆ อยู่มุมบนขวา
AutoTrack ติดตามดาวเทียม อัตโนมัติ จะมีแถบ ขึ้นที่ดาวเทียมที่จะ AOS
Radio Control , Antenna Control จะกล่าวถึงในขั้นตอนถัดๆ ไป
ให้มาที่ Configure
Configure เป็นการเลือกดาวเทียมจากฐานข้อมูล ให้ดาวเทียมที่เราต้องการ มาแสดงในโปรแกรม
เลือกดาวเทียมจากที่เขาจัดกลุ่มไว้
เลือกจากการค้นหา เมื่อเลือกได้แล้ว จะเพิ่มหรือลด รายการ ให้คลิกลูกศรตรงกลาง
การเลือกดาวเทียม ให้ดู Uplink (ส่งจากเราไปหาดาวเทียม) เป็นย่าน VHF Download (ส่งจากดาวเทียมมาหาเรา) เป็นย่าน UHF เนื่องจากข้อจำกัด ย่านUHF กสทช อนุญาตเฉพาะด้านรับเท่านั้น
สถานีอวกาศ ISS
Uplink: 145.990 MHz(CTCSS 67.0Hz) FM
Downlink 437.800 MHz FM +/- KHz for Doppler
APRS (145.825 MHz up & down)
SSTV (145.800 MHz down)
https://www.amsat.org/status/ เพจนี้ นักวิทยุสมัครเล่น จะรายงานเข้าไปว่า ดาวเทียมดวงใด ใช้งานได้บ้าง แล้วเราก็ไปหารายละเอียดว่า ดาวเทียม Uplink Downlink อย่างไร
Satellite Status and Online Tracker
ต่อไปจะเป็นเรื่อง การควบคุม เครื่องวิทยุ ให้ปรับความถี่ ตามการเคลื่อนที่ของดาวเทียม
ติดตั้ง โปรแกรม Ham Radio Control Library (Hamlib) เนื่องจาก Hamlib จะเป็นตัวกลาง เชื่อมต่อระหว่าง โปรแกรม และ วิทยุ https://hamlib.github.io/ เลือกที่เป็นเวอร์ชั่นล่าสุด ตอนติดตั้งให้เลือก ติดไว้ที่ C:\hamlib-w64-4.7.1
มีเครื่อง ICOM ID-51 อยู่แล้ว ทำสายเชื่อมต่อ DIY ICOM ID-51E-T data cable และทดสอบว่าเชื่อมต่อได้ ID-51E-T CI-V Cable Test
เปิด Notepad copy ข้อความนี้ลงไป
start C:\hamlib-w64-4.7.1\bin\rigctld.exe -v -r \\.\com6 -m 3084 -s 19200 -t 4532 -C "serial_speed=19200,stop_bits=2,rts_state=ON,dtr_state=OFF,serial_handshake=None"
ข้อความข้างบน เป็นข้อความต่อเนื่องกัน ไม่ได้แยกบรรทัด
แก้ไข serial port com6 เป็น com port ของเครื่องท่าน
จากนั้น คลิก File / SaveAs เลือก Save ไว้ที่ Desktop เป็นไฟล์ชื่อ rigid51.cmd
มีวิธีการที่ รวมการเชื่อมต่อ วิทยุ และ rotor ไว้ในไฟล์เดียวกัน เลื่อนลงไปอ่านด้านล่าง
ลองดับเบิลคลิก ไฟล์ rigid51 ถ้าไม่มี error อะไร จะเป็นหน้าต่างดำ แบบนี้ ให้เปิดค้างไว้แบบนี้เลย
กลับไปที่ Gpredict คลิกที่ Edit / Preferences คลิกที่ Interface ตั้งค่า Radio control ตามรูปด้านล่าง
เมนูสามเหลี่ยมเล็ก ๆ อยู่มุมบนขวา
AutoTrack คลิกเลือกไว้ จะอัตโนมัติ หลายๆ อย่าง
คลิกที่ Radio Control
ด้านซ้าย ถ้าคลิก AutoTrack ไว้ ดาวเทียม ที่จะ AOS ดวงต่อไป จะขึ้นอัตโนมัติ ที่เราต้องเลือก คือ Mode ให้ตรงกับการใช้งาน แล้วคลิกปุ่ม Track
ด้านขวา Device เลือก ID-51 ที่เราตั้งไว้ใน Preferences แล้วคลิกปุ่ม Engage
เนื่องจาก Step ความถี่ ต่ำสุดของ ID-51 ได้ครั้งละ 5KHz ความถี่ที่เปลี่ยนอ้ตโนมัติ อาจจะขัดใจเราบ้าง ที่ในโปรแกรม เปลี่ยนครั้งละ 1KHz
ถ้าดาวเทียมเคลื่อนที่ เข้ามาผ่านเหนือสถานี ของเราตรงๆ ความถี่จะลดลงไวมาก แต่ตอนเคลื่อนที่ ออก ความถี่จะลดลงช้าๆ
ถ้ามีดาวเทียม 2 ดวง ปรากฏขึ้นในเวลาใกล้เคียงกัน และต้องการเลือกว่าจะติดต่อ ดาวดวงไหน
คลิกที่ สามเหลี่ยมเล็กๆ มุมบนขวา เมนู select satellite และเลือกดาว ที่ต้องการ
โปรแกรมจะเปลี่ยนการควบคุม ให้ทั้ง Rotor และ Radio โดยเลือก mode ที่ต้องการ อีกครั้ง
ขั้นตอนต่อไป เป็นการตั้งค่า Rotor
กลับไปที่ Gpredict คลิกที่ Edit / Preferences คลิกที่ Interface ตั้งค่า Rotators control ตามรูปด้านล่าง
เมนูสามเหลี่ยมเล็ก ๆ อยู่มุมบนขวา
AutoTrack คลิกเลือกไว้ จะอัตโนมัติ หลายๆ อย่าง
คลิกที่ Antenna Control
Target คลิก Track
Setting เลือก device คลิก Engage
การควบคุม เครื่องวิทยุ และ การทำให้ Rotor หันสายอากาศ ติดตามดาวเทียม อัตโนมัติ
สร้างไฟล์ track.bat ไว้ที่ใดก็ได้ ที่ desktop ง่ายสุด ภายในไฟล์ เป็นชุดคำสั่ง ได้มาจาก https://sarcnet.org/files/tracking.txt ได้ลองลบข้อความที่ เป็นคำอธิบายออก
REM This file controls the orderly and unobtrusive startup and shutdown of HAMLIB and Gpredict on Windows
REM Created by The School Amateur Radio Club Network: www.sarcnet.org
REM Change the following program paths (typically just the numbers) to suit your installation:
set ROTCTLD=C:\hamlib-w64-4.7.1\bin\rotctld.exe
set RIGCTLD=C:\hamlib-w64-4.7.1\bin\rigctld.exe
set GPREDICT=C:\gpredict-win32-2.3.37\gpredict.exe
REM Use 202 for SARCNET rotators Use 9600 for SARCNET rotators
set ROTTYPE=202
set ROTPORT=COM7
set ROTRATE=9600
REM See: Your rig's configuration menu for the CAT/CIV USB serial port baud rates Use 3084 for ICOM ID-51
set RIGTYPE=3084
set RIGPORT=COM6
set RIGRATE=19200
REM Do not change any of the following:
REM Start HAMLIB rotator control and rig control tasks in minimised terminal windows with appropriate titles
start /min "Rotator Control" %ROTCTLD% -m %ROTTYPE% -r %ROTPORT% -s %ROTRATE% -T 127.0.0.1 -t 4533 -vvvvvv
start /min "Rig Control" %RIGCTLD% -m %RIGTYPE% -r %RIGPORT% -s %RIGRATE% -T 127.0.0.1 -t 4532 -vvvvvv
REM Start Gpredict then wait here until it is closed by the user
start /wait %GPREDICT%
REM Stop HAMLIB rig control
taskkill /f /im rigctld.exe
REM Stop HAMLIB rotator control
taskkill /f /im rotctld.exe
แก้ไขตำแหน่ง ของ hamlib และ gpredict ว่าอยู่ที่ใดใน windows
แก้ไข COM Port ที่เชื่อมไป Rotor
แก้ไข COM Port ที่เชื่อมไป วิทยุ
แก้ไข CAT/CIV ของวิทยุ
การใช้งาน ดับเบิลคลิกไฟล์ track.bat จะเป็นการเปิด gpredict และเรียก หน้าต่างควบคุม วิทยุ และ rotor ขึ้นมา
ถ้าปิด gpredict ทุกอย่างก็จะปิดอัตโนมัติ
การเคลื่อนที่ของ Rotor โปรแกรมตั้งมาให้มีความแม่นยำ (Tolerance) 5 องศา ไม่ได้ติดตามดาวเทียม องศา ต่อ องศา แต่จะเคลื่อนที่แบบไปดักรอ ล่วงหน้า 3-5 องศา
ลองเปลี่ยน Tolerance เป็น 0.5 องศา Rotor จะชีไปยังดาวเทียมตลอดเวลา
หลังจากทดลองใช้งาน ตำแหน่ง AZ ชี้ไปดาวเทียมได้ตรง ส่วน EL ผิดไป 2-3 องศา อาจจะต้อง ปรับแต่ง Sensor อีกครั้ง
การติดตามดาวเทียมที่เคลื่อนที่ต่อเนื่องข้ามทิศเหนือ ( 360 องศา ต่อเนื่องไป 10 องศา ) จะข้ามไปได้ประมาณ 40 องศา แล้ว Rotor จะหมุนย้อนกลับ
อีกกรณีหนึ่ง ดาวเทียม LOS ที่ 2 องศา ดาวเทียมใหม่ AOS 170 องศา Rotor พยามหมุนไปที่ 170 องศา แต่ไปได้ไม่เกิน 90 องศา ต้องหมุนย้อนกลับ ไปอีกทาง เพื่อไป 170 องศา
ถ้าตั้ง AutoTrack ไว้ Rotor จะหมุนไปยังตำแหน่งดาวเทียมดวงใหม่ที่จะ AOS อัตโนมัติ
ระวังสายนำสัญญาณ และสายควบคุม พันเสา
ICOM ID-51 ที่มีการควบคุมความถี่ด้านรับ จากโปรแกรมนี้ ได้ทดลองแล้ว ไม่สามารถให้ตั้งให้ เป็นด้านส่งได้ จึงต้องหวิทยุอีกเครื่องมาเป็นด้านส่ง หากจำเป็นต้องใช้ ID-51 เครื่องเดียว ให้ปลดการควบคุมออก เพื่อให้ใช้รับและส่งได้
ลองใช้ SARCTRAC Earth ใช้ได้ฟรี คนเขียนโปรแกรม เป็นคนเดียวกับ ที่ออกแบบ Mini Satellite-Antenna Rotator Mk1
แจ้งความประสงค์ ต้องการใช้โปรแกรม Request a copy of the SARCTRAC Earth application ป้อนข้อมูลให้ถูกต้องโดยเฉพาะ อีเมล์
download sarctrac_earth.zip จากอีเมล์
Unzip จะได้โฟเดอร์ sarctrac_earth
copy โฟเดอร์ sarctrac_earth ไปไว้ที่ C:\Program Files แล้วคลิก Continue
ให้คลิกขวาที่ไฟล์ sarctrac_earth.exe แล้ว Run as administrator เพื่อเริ่มใช้งาน
โปรแกรมล้นจอ ให้ลองปรับค่าตามด้านล่าง ในไฟล์นี้ sarctrac_earth_configuration
scaling = 1.4
font_size = 7
row_height = 11
https://github.com/AxelOsika/OGpredict-source-code-New-Version-of-Gpredict
https://github.com/JF9SOM/gpredict-improved
