เรียนรู้ การส่งรหัสมอร์ส ให้ได้มาตรฐาน ~ วิทยุสมัครเล่น e25extra

ถ้าเราไปเรียนรู้การฝึกรหัสมอร์ส ของ CWA และ LICW จะพบว่าเขาแนะนำให้ฝึกส่ง ตั้งแต่บทแรกที่เรียนโดยได้รับคำแนะนำจากผู้สอน และในกลุ่มที่เรียน คนอื่นๆ จะต้องรับสิ่งที่เราส่งไป ได้เข้าใจ ถ้าเราเรียนรู้ด้วยตัวเอง ก็ต้องมีตัวช่วยในการฝึก ว่าที่เราส่งไป ถูกต้องหรือไม่

หมายเหตุ : ในการติดต่อสื่อสารจริงๆ ไม่ควรส่งเร็วกว่า ความสามารถในการรับ

อุปกรณ์ที่ใช้ควบคุมการส่งสัญญาณรหัสมอร์ส

Straight Key (คันเคาะ)
เป็นคันเคาะ แบบคลาสสิกดั้งเดิม เป็นอุปกรณ์กลไกที่ทำหน้าที่เปิดและปิดวงจรไฟฟ้า เมื่อกดลงและปล่อยขึ้น การส่งรหัสมอร์สด้วยคันเคาะ จะต้องควบคุมจังหวะเวลาทั้งหมดด้วยตนเอง ความยาวของเสียงสั้น (Dit), ความยาวของเสียงยาว (Dah), ระยะเว้นวรรคระหว่าง Dit และ Dah, ระยะเว้นวรรคระหว่างตัวอักษร และระยะเว้นวรรคระหว่างคำ

การส่งรหัสด้วยคันเคาะ ต้องใช้ทักษะอย่างมากในการควบคุมจังหวะให้สม่ำเสมอ และหากส่งต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่อาการบาดเจ็บจากการเคลื่อนไหวซ้ำๆ

Cootie / Sideswiper
Cootie (หรือ Sideswiper) เป็นอุปกรณ์กลไกที่เคลื่อนไหวในแนวนอนจากซ้ายไปขวา แทนที่จะเป็นการกดขึ้น-ลงเหมือนคันเคาะ หน้าสัมผัสทั้งสองด้านจะต่อเข้ากับวงจรเดียวกัน ทำให้การโยกไปทางซ้ายหรือขวาสามารถสร้างสัญญาณ Dit หรือ Dah ได้เช่นกัน ผู้ควบคุมจะสลับการเคาะไปมาระหว่างซ้ายและขวา ซึ่งช่วยลดความเมื่อยล้าของข้อมือและแขนลงได้ แต่ผู้ส่งยังคงต้องควบคุมจังหวะเวลาทั้งหมดด้วยตนเองเหมือนเดิม

Bug
Bug หรือคีย์กึ่งอัตโนมัติ (Semi-automatic key) เป็นอุปกรณ์กลไกที่ออกแบบมาเพื่อลดภาระของผู้ส่งรหัส ผู้ผลิต Bug ที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ Vibroplex เมื่อโยกคันโยกไปทางขวา (สำหรับผู้ถนัดขวา) สปริงและลูกตุ้มถ่วงน้ำหนักจะสั่นและสร้างชุด Dit อัตโนมัติอย่างรวดเร็วและต่อเนื่องตราบเท่าที่คุณยังกดค้างไว้ เมื่อคุณโยกคันโยกไปทางซ้าย มันจะทำหน้าที่เหมือนคันเคาะแบบแมนนวลสำหรับส่ง Dah

Bug ไม่ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าในการทำงาน อาศัยเพียงกลไกสปริงล้วนๆ ผู้ส่งต้องควบคุมจังหวะของ Dah และการเว้นวรรคด้วยตนเอง ทำให้การส่งรหัสด้วย Bug มักมีเอกลักษณ์และจังหวะเฉพาะตัว (เรียกว่า Fist) ของผู้ส่งแต่ละคน

อุปกรณ์ 3 ตัวข้างบน อยู่ในยุคที่เป็นกลไก ล้วนๆ การควบคุมทุกอย่าง จะต้องทำด้วยตัวผู้ส่งเอง พอมาถึงยุคที่มีอุปกรณ์อีเล็กทรอนิกส์ จะมาช่วยให้การส่ง ง่าย สะดวก แม่นยำ ขึ้น

Single-lever Paddle (แพดเดิลก้านเดี่ยว)
แพดเดิล นี้ จะมีก้านเดียวที่สามารถโยกไปทางซ้ายหรือขวาได้ ตัวแพดเดิลเองเป็นเพียงสวิตช์ธรรมดาคล้ายกับ Cootie แต่หน้าสัมผัสแต่ละข้างจะแยกออกจากกัน และไม่ได้ต่อตรงเข้ากับเครื่องส่งวิทยุ

แพดเดิลจะต้องเชื่อมต่อเข้ากับ Keyer (คีย์เออร์อิเล็กทรอนิกส์) ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมการเปิด-ปิดเครื่องส่ง โดยการโยกไปด้านหนึ่งจะสั่งให้ Keyer สร้างชุด Dit อัตโนมัติ และการโยกไปอีกด้านหนึ่งจะสั่งให้สร้างชุด Dah อัตโนมัติ

Dual-lever Paddles (แพดเดิลก้านคู่ / Squeeze Paddles)
มีก้านเคาะแยกกันสองก้านอิสระ ก้านหนึ่งใช้สำหรับ Dit และอีกก้านสำหรับ Dah คุณสมบัติสำคัญของแพดเดิลก้านคู่คือรองรับการส่งแบบ "บีบ" (Squeeze keying) หรือที่เรียกว่าโหมด Iambic เมื่อคุณบีบคันเคาะทั้งสองด้านพร้อมกัน วงจร Keyer จะสร้างเสียง Dit และ Dah สลับกันไปเรื่อยๆ โดยอัตโนมัติ (เช่น Dit-Dah-Dit-Dah...) ซึ่งช่วยลดจำนวนการขยับนิ้วลงได้อย่างมากในการส่งตัวอักษรบางตัว เช่น ตัว C หรือ Q

Keyer
หมายเหตุเรื่องคำศัพท์ สิ่งที่ใช้นิ้วสัมผัสและเคาะเรียกว่า Key หรือ Paddle ส่วน Keyer คืออุปกรณ์หรือวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่รับคำสั่งจาก Paddle ไปควบคุมการเปิด-ปิดเครื่องส่งอีกทอดหนึ่ง

Keyer จะสร้าง Dit, Dah และระยะเว้นวรรคภายในตัวอักษรด้วยอัตราส่วนที่แม่นยำสมบูรณ์แบบตามความเร็วที่คุณตั้งไว้ (กำหนดหน่วยเป็น WPM - Words Per Minute) เครื่องวิทยุรับ-ส่ง HF ยุคใหม่เกือบทั้งหมดจะมี Keyer ติดตั้งมาในตัวเครื่องแล้ว หรือคุณสามารถซื้อ/ประกอบ Keyer แบบกล่องแยกภายนอกก็ได้

Keys, Bugs, Paddles, and Keyers, a terminology introduction
Learning Morse Code (CW) - Straight Key or Paddle?

How to operate a straight key การปรับแต่ง และท่าทางในการเคาะ

Cootie/SideSwiper Movement
Learning the Cootie

Don't Fear the Bug
Slow Down the Vibroplex Bug With the Vari-Speed
How to Properly Setup and Adjust A Vibroplex Bug
Bugkey adjustment and sending technique

Single versus Dual Lever CW Paddle for Morse Code
how to adjust a single lever paddle

Sending CW: Are you using your Iambic Paddle Correctly?
How to properly adjust and maintain paddle key
Difference between Iambic A and Iambic B
Iambic A/B
Ultimatic Squeeze Keying
One-minute Ultimatic Demo
Iambic Keyer and Technique
Introduction To Iambic Keying
Warm up Exercises for Iambic Keying

ผมเลือก Dual-lever Paddles Key ในการฝึก เพราะเมื่อต่อเข้ากับ Keyer เราจะไม่ต้องกังวลกับ timing ของ Dit, Dah Keyerจะกำหนดให้อัตโนมัติ เรามีหน้าที่ควบคุมนิ้ว ในการแตะ paddle ให้ถูกจังหวะ เปรียบเหมือนกับขับรถยนต์ เกียร์อัตโนมัติ มองทาง ควบคุมพวงมาลัย และหยุดรถให้ได้

อุปกรณ์ช่วยในการฝึกส่ง แบบเป็น Hardware ส่วนใหญ่จะมีจอแสดงผล
Morserino-32
HamGeek CW Trainer

อุปกรณ์ช่วยในการฝึกส่ง แบบเป็น Software , web
CW Checker เหมาะกับ Straight Key มี timing ให้ดู
Morsecode.world
Virtual CW Band คุยกับ bot หรือคู่สนทนา
MorseBuddy
Vail CW School
DiDahDit

โปรแกรมบน windows PRECISION CW Fistcheck
https://www.qsl.net/dj7hs/help/helppcwfistchk.htm
https://www.qsl.net/dj7hs/download.htm

อุปกรณ์เสริมที่ต้องใช้ในการเชื่อมต่อ Morsecode Key เข้ากับคอมพิวเตอร์ ดัดแปลงชิ้นส่วน Keyboard ให้เชื่อม Vband & Vail หรือ ตัวแปลงอะไรก็ได้ที่เชื่อมเข้า Vband ได้

เว็บแรกที่แนะนำ CW Checker มี Timing มาให้ดูด้วย ถ้าใช้ Straight Key ต้องเคาะให้ใกล้เคียงกับค่ามาตรฐาน

เลือก Keyer mode Straight Key , Iambic A , Iambic B , Ultimatic
รูปบนใช้ Straight Key เคาะตัวอักษร A เว็บเขาก็จะวิเคราะห์ออกมา ที่รับได้เป็นตัว A แต่ยังไม่ได้มาตรฐาน เคาะ dit สั้นไป

ถัดไปลองใช้ paddle Iambic B ได้ Timing ตรงตามมาตรฐาน